Tân Phong Đồ

Tác phẩm “Tân Phong Đồ” do tập thể Họa sĩ Cung đình triều Thanh (Thanh Viện Bản) gồm Đường Đái, Tôn Hỗ, Thẩm Nguyên, Chu Côn và Đinh Quan Bằng phối hợp sáng tác thời Càn Long. Bức tranh khắc họa thành Tân Phong trù phú bằng kỹ thuật sơn thủy thanh lục và giới họa kiến trúc tỉ mỉ.
 

TINH THẦN & BIỂU TƯỢNG

Tác phẩm tái hiện điển tích lịch sử thời Hán (Hán Cao Tổ Lưu Bang) xây dựng thành Tân Phong cho Thái thượng hoàng, mang giá trị biểu tượng sâu sắc về hiếu đạo và triết lý trị quốc:

• Khung cảnh Tân Phong Thị Tỉnh (Trù phú & Thái bình): Phố xá tấp nập, nhà cửa san sát, trạm dịch và xe ngựa qua lại nhộn nhịp. Đây không chỉ là khung cảnh thành phố cổ mà còn đại diện cho ước vọng về một triều đại thịnh thế, nhân dân an cư lạc nghiệp, bách khoa bách nghệ phát triển.

• Sơn thủy Thanh Lục & Kiến trúc Giới họa: Mảng núi xanh trùng điệp bao bọc lấy kinh thành cùng dòng sông êm đềm chảy qua. Nét vẽ mộc mạc mà sang trọng, sử dụng sắc lam - lục khoáng vật tượng trưng cho sự vĩnh cửu, trường tồn của giang sơn xã tắc.

• Tư tưởng hiếu đạo hoàng gia: Bức tranh ngợi ca tấm lòng hiếu thảo của bậc đế vương khi tái hiện lại cố hương cho phụ thân, đồng thời khẳng định sự tiếp nối truyền thống hiếu trị của triều đình nhà Thanh.
   

CẢM NHẬN & KHAI THỊ

“Tân Phong Đồ” là minh chứng đỉnh cao cho sự kết hợp giữa tài năng của nhiều họa sĩ hoàng gia (sơn thủy, kiến trúc, nhân vật). Thưởng tranh, người xem như được dạo bước giữa một vùng đất trù phú, cảm nhận được hơi thở sinh động của cuộc sống nhân gian hòa quyện cùng nét uy nghiêm, lộng lẫy của mỹ học cung đình.
 

DỊCH NGHĨA LẠC KHOẢN TRONG TRANH

Phần chữ khắc ở góc trên bức tranh là bài thơ ngự đề do Hoàng đế Càn Long sáng tác vào năm Giáp Tý (1744), được quan thần Trương Nhược Tinh (Zhang Ruoting) kính cẩn chép lại.

1. Phiên âm Hán - Việt bài thơ Ngự đề:

上皇不樂居關中，詔徙豐沛為新豐。

通闠茅閣開九市，簇簇旗亭九五重。

貨別隧分席且富，甲第連雲車馬湊。

沽酒屠兒煮餅商，事物色皆惟舊。

老幼初來似久居，雞鳴狗吠于時。

大守閭閻統紀咸，尊三輔尉市致無須。

頂周大晉畝之外，揚閣道穹隆曾命般。

爾乃擬諮天梁石對開，憑懸軒下視凌雲鳥。

古今都會稱長安，誰歟營者匠胡寬。

祇今荒土基難覓，還留圖畫人間看。

乾隆甲子春月御題。

臣張若靄敬書。

2. Dịch nghĩa nội dung: Thượng hoàng (cha của Hán Cao Tổ) sống ở Quan Trung cảm thấy không vui vì nhớ quê nhà, Hán Cao Tổ bèn hạ chiếu dời dân vùng Phong - Péic tới xây dựng nên thành Tân Phong. Nơi đây mở ra chín khu chợ sầm uất, lầu quán cờ cờ hàng lối lớp lớp. Hàng hóa phân chia ngăn nắp, của cải giàu có; dinh thự nối liền tới mây xanh, xe ngựa tấp nập ngược xuôi. Từ người bán rượu, gã đồ tể cho đến thương nhân bán bánh, mọi sinh hoạt và phong tục đều giữ nguyên như ở quê cũ. Người già trẻ nhỏ mới đến mà như đã sống từ lâu, tiếng gà gáy chó sủi vang lên yên bình. Chốn kinh kỳ xưa nay đều xưng tụng Trường An, nhưng cảnh cũ nay chỉ còn lại dấu tích hư hao, may nhờ có bức tranh này lưu lại để người đời sau thưởng lãm.